به گزارش مشرق؛‌ بازار جهانی گندم این روزها یکی از شدیدترین بحران‌های ترکیبی تاریخ خود را تجربه می‌کند. از یک سو خشکسالی بی‌سابقه در کشورهای تولیدکننده و از سوی دیگر بسته شدن تنگه هرمز و مختل شدن زنجیره تأمین، امنیت غذایی جهان را به خطر انداخته است.

وزارت کشاورزی آمریکا پیش‌بینی کرده است تولید جهانی گندم در این فصل به ۸۱۹ میلیون تن برسد که ۲۵ میلیون تن کمتر از فصل قبل است.

استرالیا؛ اولین قربانی

استرالیا که سومین صادرکننده بزرگ گندم در جهان است، با کاهش ۱۰ میلیون تنی صادرات روبرو خواهد شد. این رقم معادل ۵ درصد از کل صادرات سالانه گندم در جهان است.

تحلیلگران کشاورزی به رویترز گفته‌اند سطح زیر کشت گندم در استرالیا بین ۷ تا ۲۰ درصد نسبت به سال قبل کاهش خواهد یافت. برداشت مورد انتظار ممکن است از ۳۶ میلیون تن در سال قبل به تنها ۲۱ میلیون تن برسد.

استرالیا اولین کشور بزرگ صادرکننده غلات است که پس از آغاز جنگ علیه ایران (که منجر به کاهش شدید صادرات سوخت و کود از کشورهای حاشیه خلیج فارس شد) اقدام به کشت گندم می‌کند. رئیس اتحادیه ملی کشاورزان استرالیا گفته است این کشور با کمبود ۶۰۰ هزار تنی اوره (۲۰ درصد کمتر از سال عادی) روبرو است.

آرژانتین، کانادا و اروپا در مسیر کاهش

در آرژانتین، بورس غلات روزاریو اعلام کرده است تولید گندم به ۲۰.۷ میلیون تن می‌رسد که نسبت به ۲۷.۸ میلیون تن سال قبل کاهش دارد. در کانادا نیز پیش‌بینی می‌شود تولید از ۴۰ میلیون تن به ۳۵ میلیون تن برسد.

پیش‌بینی می‌شود تولید گندم در اروپا ۹ میلیون تن کاهش یابد و سطح زیر کشت گندم زمستانه به دلیل افزایش هزینه کودهای نیتروژنی (ناشی از بسته شدن تنگه هرمز) به شدت کاهش پیدا کند.

روسیه که بزرگترین صادرکننده گندم در جهان است، با کاهش ۴ میلیون تنی تولید روبرو شده است. کشاورزان روسی به سمت کشت دانه‌های روغنی (مانند تخم آفتابگردان) روی آورده‌اند، زیرا در شرایط افزایش هزینه‌های تولید، بازده اقتصادی بهتری دارند.

انتظار می‌رود تولید گندم در آمریکا در سال ۲۰۲۶ به کمترین میزان خود از سال ۱۹۷۲ برسد. وزارت کشاورزی آمریکا پیش‌بینی کرده است مجموع سطح زیر کشت گندم در این کشور به کمترین میزان از سال ۱۹۱۹ برسد. خشکسالی شدید، موج‌های سرمای مکرر، بسته شدن تنگه هرمز و پدیده قوی «ال نینو» دست به دست هم داده‌اند.

قفل هرمز؛ ریشه اصلی بحران کود و انرژی

کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۳۰ درصد از صادرات جهانی کودهای شیمیایی (به ویژه اوره و نیتروژن) را تأمین می‌کنند. بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش ۸۰ درصدی قیمت کودهای شیمیایی در جهان شده است.

همچنین جهش بی‌سابقه قیمت نفت و گاز (به دلیل قطع محموله‌های خلیج فارس و قطر) هزینه سوخت ماشین‌آلات کشاورزی و حمل غلات را افزایش داده است که نهایتاً قیمت نهایی گندم را برای مصرف‌کننده نهایی بالا خواهد برد.

شورای جهانی غلات پیش‌بینی کرده است تولید جهانی گندم در این فصل ۲ درصد کاهش یابد. تغییرات شدید آب و هوایی علاوه بر استرالیا، مناطق وسیعی از اروپا و آمریکای شمالی را تحت تأثیر قرار داده است.